بارداریمجله بانوان

محاسبه سن بارداری

محاسبه سن بارداری چگونه است

تعجب می کنید اگر بگیم در دو هفته اول بارداری در واقع باردار نیستید!! بیشتر روش های محاسبه سن بارداری اولین روز آخرین قاعدگی شما رو شروع هفته اول بارداری حساب می کنن. منطقیه چون تعیین روز تخمک گذاری و لقاح خیلی سخته و تعیین سن بارداری با استفاده از روز لقاح با روش طبیعی تقریبا انجام نشدنیه. از طرفی محاسبه روز تخمک گذاری برای کسایی که پریود نامنظم دارند ممکنه غیرممکن باشه، چون براحتی نمیشه سیکل قاعدگی رو بدست آورد.پس وقتی پریود هستید، هفته اول بارداری تون به حساب میاد و در حقیقت بارداری هنوز اتفاق نیفتاده و تا 2 تا 3 هفته دیگه هم لقاح انجام نمیشه که البته روز لقاح شما بستگی به طول سیکل قاعدگی تون داره.

هربار که شما پریود میشید بدن خودش رو برای بارداری احتمالی ماه بعد آماده می کنه و سلسله اتفاقات و تغییرات هورمونی باعث تخمک گذاری و در نهایت لقاح و بارداری میشه برای همین ما روز اول پریود رو شروع بارداری حساب می کنیم. تا اینجا متوجه شدیم که چرا برای محاسبه سن بارداری لازمه که اولین روز آخرین قاعدگی مون رو بدونیم. مورد بعدی اینه که از نظر علمی، سن بارداری بر اساس هفته و تریمستر (سه ماه اول بارداری، سه ماهه دوم و سوم) محاسبه میشه. کل بارداری هم 280 روز یعنی 40 هفته یا 9 ماه و ده روزه که خب عواملی مثل زایمان زودرس یا آمادگی برای زایمان طبیعی میتونه این تعداد روز رو کمتر یا بیشتر کنه.

اصلا چیزی به عنوان “ماه ” از نظر علمی کاربرد ندارد. به همبن دلیل مرجع علمی دقیق و مشخصی هم جهت تعیین ماه‌های بارداری وجود ندارد. اما اصولا در علم زنان و مامایی از روز اول پریود حساب میکنن و به همین دلیل بارداری میشه ۴۲ هفته! (که در واقع ۲ هفته اولش باردار نیستید).

محاسبه سن بارداری
محاسبه سن بارداری

چرا پزشکان و ماماها بارداری را از روز اول پریود حساب می‌کنند

چون زمان دقیق تخمک گذاری شخص را نمی‌دانیم؛ و هم چنین نمی‌شود برای هر شخص، یک روز خاص تخمک گذاری را در نظر گرفت! مثلا برای لیلا خانم، از روز ۱۱ سیکل بارداری را حساب کنیم، و برای مریم خانم، روز ۱۷ را؟! هم چنین دقیقا نمی‌دانیم در کدام رابطه و در چه روزی، لقاح صورت گرفته. خیلی از خانم‌ها به اشتباه فکر می‌کنند روز نزدیکی شان، همان روز لقاح است. اما همیشه اینطور نیست. چون ممکن است نزدیکی شما در روز ۹ سیکل تان باشد و تخمک گذاری و لقاح در روز ۱۴ اتفاق بیفتد. (با همان اسپرم ۴-۵ روز پیش).

  • هفته
که از اولین روز آخرین پریود حساب میشه . تمام اعمال مامایی و پزشکان بر مبنای همین “هفته” هست.پس سعی کنید همیشه از اول سن بارداری تان را به “هفته ” یا د گرفته و بیان کنید.”سن واقعی جنینی ” همیشه دو هفته عقب تر از ” سن بارداری بر اساس تاریخ پریود” می باشد . مثلا در واقع  ، خانمی که در هفته 42 بارداری به سر می برد ، سن جنینی اش 40 هفته است . یعنی از لقاح 40 هفته و 10 روز گذشته و بارداری به اتمام رسیده است.
  • تریمستر (سه ماهه)
کل بارداری از روز اول پریود ، 42 هفته است که  به طور قراردادی به سه تا تریمستر(سه ماهه) تقسیم شده :
سه ماهه اول: از صفر تا 14 هفته (2 هفته اول در واقع باداری وجود نداشته )
سه ماهه دوم: 14 تا 28 هفته
سه ماهه سوم : 28 تا 42 هفته

اکثر خانم ها سوال میکنن که من در ماه چندم بارداری هستم

تقسیم بندی بصورت “ماه” ارزش بالینی برای ماما و پزشک ندارد . فقط جهت اطلاع شما ، و برای رسیدن به پاسخ این سوالات ، ماه های بارداری رو محاسبه کردم. ولی هم چنان یادتون باشه که ارزش “ماه” خیلی کمتر از ” هفته ” است و ما اصلا با سیستم “ماه چندم بارداری” کاری نداریم.
پس موقع شرح حال دادن ، فقط هفته ها در ذهنتون باشه. پزشکان از روش های مختلفی برای تعیین بارداری شما استفاده می کنند. رایج ترین این روش ها سونوگرافی است که اندازه ساک بارداری و ارتفاع بین سر و عضله سرین برای تعیین سن جنین و بارداری استفاده میشود.

سایر روش‌های تعیین کننده سن بارداری به طور تقریبی از چند روش محاسبه میشود که شامل:

  1. آخرین روز قاعدگی (LMP)
  2.  آزمایش خون HCG
  3.  روش سونوگرافی
  4.  روش اندازه گیری ارتفاع رحم

1. تعیین سن بارداری با روش LMP

سن بارداری یا سن جنین از روز اول آخرین دوره قاعدگی مادر محاسبه می‌شود. از آنجا که تاریخ دقیق بارداری مشخص نیست، اولین روز از آخرین دوره قاعدگی برای اندازه گیری سن نوزاد استفاده می‌شود. با استفاده از اولین روز آخرین قاعدگی شما، سن بارداری را مشخص میکنند (بعلاوه یا منهای ۲ هفته) پزشک ۲۸۰ روز را به اولین روز آخرین پریود شما اضافه میکند و زمان زایمان شما مشخص میشود. این عدد همیشه درست نیست. اما شاخص خوبی از اندازه جنین خواهد بود. بعضی از زنان ترجیح می‌دهند حاملگی خود را از روزی که تخمک گذاری می‌کنند، اندازه گیری کنند (زمان تخمک گذاری | تخمک گذاری چند روز است؟). این تاریخ تخمینی معمولا حدود دو هفته پس از اولین روز LMP می‌باشد.

تعیین سن بارداری با روش LMP
تعیین سن بارداری با روش LMP

محاسبه سن بارداری

  • در بارداری معمولی: برای یک زن با یک دوره منظم، بارداری معمولا حدود ۱۱ تا ۲۱ روز پس از اولین روز از آخرین دوره اتفاق می‌افتد. اکثر زنان تاریخ دقیق بارداری را نمی‌دانند، زیرا به زمان تخمک گذاری بستگی دارد. بنابراین، تاریخ بارداری آن‌ها صرفا برآوردی است که بر اساس اولین روز از آخرین دوره آن‌ها است.
  • موارد خاص: زنانی که به روش‌های خاص مانند‌ای وی اف یا لقاح آزمایشگاهی باردار می‌شوند، معمولا تاریخ دقیق تخمک گذاری را می‌دانند.

محاسبه تاریخ زایمان

تاریخ تخمین زده شده برای زایمان (EDD یا EDC)، تاریخی است که در آن انتظار می‌رود زایمان به طور خود به خود رخ دهد. بر اساس آخرین سیکل قاعدگی، تاریخ تخمین زده شده برای زایمان حدود ۴۰ هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی است. این فقط یک تخمین است، زیرا تنها حدود ۵ درصد از نوزادان در تاریخ تخمین زده شده به دنیا می‌آیند. دقت تاریخ بدست آمده از این روش، به دقت یادآوری مادر از تاریخ قاعدگی خود، فرض گرفتن منظم بودن سیکل قاعدگی ۲۸ روزه و اینکه تخمک‌گذاری و لقاح ۱۴ روز بعد از شروع قاعدگی رخ داده است، بستگی دارد. استفاده از اولین روز آخرین سیکل قاعدگی که در علم پزشکی به آن LMP گفته می‌شود، برای تخمین تاریخ زایمان ممکن است طول مدت بارداری را زیادتر از مقدار واقعی برآورد کند و می‌تواند بیشتر از ۲ هفته خطا داشته باشد.

۲. تعیین سن بارداری با آزمایش بتا یا HCG

HCG در خون همه زنان باردار یافت میشود. در غربالگری نقص سیستم ایمنی جنین که در هفته پانزدهم بارداری تا هفته بیستم بارداری انجام میشود این هورمون در خون مشاهده میشود. خیلی از پزشکان در همان جلسات اول تقاضای این آزمایش خون را میکنند. در طول سه هفته اول بارداری، رنج HCG سرم ۵ تا ۵۰ است. در هفته چهارم بارداری، این هورمون در محدوده ۱۰ تا ۴۲۵ و در هفته پنجم بارداری بین ۱۹ تا ۷۳۴۰ است. افزایش HCG ادامه می‌یابد تا در هفته دوازدهم بارداری به اوج خود یعنی ۲۸۸۰۰۰ میکروگرم بر دسی لیتر می‌رسد. محدوده وسیع این هورمون تعیین سن دقیق بارداری را مشکل میکند. اما این آزمون در تعیین حاملگی چندقلو بسیار موثر است. بیش از یک جنین در حال رشد در بدن به معنی بالاتر بودن HCG از حد معمول است، که می‌تواند نیاز به تست بیشتر، از جمله سونوگرافی است.

تعیین سن بارداری با آزمایش بتا یا HCG
تعیین سن بارداری با آزمایش بتا یا HCG

۳. تعیین سن بارداری با سونوگرافی

در این روش از امواج صوتی استفاده کرده که از بدن عبور میکند وتصاویری را از داخل شکم در صفحه مانیتور نشان میدهند. در این تصاویر سن بارداری با استفاده از ساک بارداری محاسبه میشود. اگر سونوگرافی بعد از هفته ششم بارداری انجام شود، طول سر تا انتهای جنین برای تعیین سن بارداری به ۶ هفته اضافه میشود.

برای مثال:

اگر این طول برابر ۲۱ میلی متر باشد، سن بارداری شما ۹ هفته است (۶ هفته بارداری + ۲۱ روز که مساوی با ۹ هفته میشود). اگرسونوگرافی قبل از هفته ششم بارداری اتفاق بیافتد، سن بارداری بر اساس سایر فاکتور‌ها از قبیل اندازه جنین و تکامل ساک حاملگی است. ساک بارداری از هفته چهارم بارداری قابل اندازه گیری است. نوزاد را می‌توان از هفته ۵ یا ۶ پس از آخرین دوره قاعدگی مادر اندازه گیری کرد. اندازه گیری نوزاد با استفاده از سونوگرافی در اوایل بارداری دقیق‌تر است. بهترین زمان برآورد سن بارداری با استفاده از سونوگرافی بین هفته هشتم و هجدهم بارداری است. دقیقترین روش تعیین سن بارداری، استفاده از روز اول آخرین دوره قاعدگی زن با استفاده از آزمایش اولتراسوند است.

تعیین سن بارداری با سونوگرافی
تعیین سن بارداری با سونوگرافی

4. تعيين سن حاملگي با اندازه گيري ارتفاع رحم

يكي از اقدامات ضروري براي تعيين وضعيت سلامتي مادر و جنين در دوران بارداري تعيين سن دقيق حاملگي است. تعيين سن حاملگي بسيار مهم است و درمان بسياري از عوارض حاملگي مانند پره اكلامپسي به سن جنين بستگي دارد، به طور مثال اگر مادر باردار در هفتــــــــه 38 حاملگـــي به پره اكلامپسي مبتلا شود، بهترين درمان براي او وجنينش پايان دادن به حاملگي وي است، ولـــي اگـــر مـــــادر باردار در 28 هفتگي به پره اكلامپسي مبتلا شود بايد او را تحت نظر گرفت و براي سلامت جنين زايمان او را به تعويق انداخت. با انجام معاينات دقيق در زمان مناسب و آگاهي از سن شروع آخرين قاعدگي مي توان سن جنين را با دقت تعيين كرد. همکاران مي توانند از هفته دوازدهــم حاملگي تا پايان بارداري ارتفاع رحم مادر را در هر بار مراجعه، اندازه گيري كنند و نتيجه را در پرونده وی ثبت نمايند؛ براي اين كار بايد قبلاً از خالي بودن مثانه خانم باردار اطمينان حاصل كنند، زيرا در صورت پربودن مثانه حدوداً 2 تا 3 هفتــــه به سن بارداري افزوده مي شود.

تعيين سن حاملگي با اندازه گيري ارتفاع رحم
تعيين سن حاملگي با اندازه گيري ارتفاع رحم

روش اندازه گيري ارتفاع رحم مادر باردار

از مادر باردار بخواهيد به پشت بخوابد، زانوها را كمي خم كند و آنها را با فاصله كمي از يكديگر قرار دهد. سپس در كنار و روبه صورت مادر ايستاده و با لمس، قله رحم را پيدا كنيد و فاصله آن را تا قوس عانه و جناغ سينه مشخص نماييد.

تشخيص سن حاملگي با اندازه گيري ارتفاع رحم

  • ارتفاع قله رحم دو انگشت بالاي قوس عانه
    حدود سن حاملگي 12 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم ميان فاصله ناف و عانه
    حدود سن حاملگي 16 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم در ناحيه ناف
    حدود سن حاملگي 20 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم سه انگشت بالاي ناف
    حدود سن حاملگي 24 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم ميان فاصله جناغ سينه و ناف
    حدود سن حاملگي 28 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم زير استخوان جناغ سينه
    حدود سن حاملگي 32 هفته حاملگي
  • ارتفاع قله رحم حدود 2 تا 3 انگشت پايين جناغ سينه
    حدود سن حاملگي هفته 36 تا 40 حاملگي

 در هر بار معاينه سن حاملگي به دست آمده از معاينه شكم را با سن حاملگي حقيقي كه بر اساس تاريخ اولين روز قاعدگي به دست مي آيد مقايسه كنيد؛ چنانچه مطابقت داشته باشد طبيعي است. در صورت هر گونه اختلاف بيش از دو هفته جهت خانم باردار باید پیگیری های لازم صورت گیرد . و نتيجه را در فرم مراقبت بارداري ایشان ثبت نماييد.

روش اندازه گيري ارتفاع رحم مادر باردار
روش اندازه گيري ارتفاع رحم مادر باردار

همچنین بخوانید: علائم هفته اول بارداری

ماه‌های بارداری

  • یک ماه تمام/ ۳۰ روز: ۴ هفته و ۲ روز
  • دو ماه تمام/۶۰ روزاز لقاح: ۸ هفته و ۴ روز
  • سه ماه تمام / ۹۰ روز: ۱۲ هفته و ۶ روز
  • چهار ماه تمام / ۱۲۰ روز: ۱۷ هفته و ۱ روز
  • پنج ماه تمام / ۱۵۰ روز: ۲۱ هفته و ۳ روز
  • شش ماه تموم / ۱۸۰ روز: ۲۵ هفته و ۵ روز
  • هفت ماه تموم / ۲۱۰ روز: ۳۰ هفته
  • هشت ماه تموم / ۲۴۰ روز: ۳۴ هفته و ۲ روز
  • نه ماه تموم / ۲۷۰ روز: ۳۸ هفته و ۴ روز.

چون بارداری ۹ ماه و ۱۰ روزه: یعنی ۳۸ هفته و ۴ روز + ۱۰ روز = ۴۰ هفته تمام.

برای زایمان طبیعی: معمولا از ۳۸ هفته منتظر درد‌های زایمان طبیعی هستیم.

برای سزارین: معمولا اجازه میدن ۳۸ هفته پر بشه وداخل هفته ۳۹ وقت سزارین میدن (مثلا ۳۸ هفته و ۱ روز…۲ روز.۳ روز …)

( رای: 0 امتیاز: 0 )

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.