سلامتمجله بانوان

کاپ قاعدگی چیست و چگونه استفاده میشود؟

( رای: 2 امتیاز: 5 )

شاید تاکنون درباره کاپ قاعدگی یا فنجان قاعدگی شنیده باشید. این وسیله بهداشتی برای جمع آوری خون قاعدگی در بانوان طراحی شده است و مصرف آن به دلیل به صرفه بودن و سازگار بودنش با محیط زیست در سراسر دنیا رو به افزایش است .

همه چیز درباره‌ کاپ قاعدگی(menstrual cup)

کاپ قاعدگی یک فنجان کوچک و بسیار انعطاف پذیر است که از سیلیکون یا لاتکس ساخته شده است.این محصول منحصربه‌فرد ، که برای جمع‌آوری خون قاعدگی درون واژن قرار می‌گیرد ، دارای ساختاری قیفی‌شکل و تاشوست . این ابزار برخلاف تامپون یا پد به جای جذب خون، آن را جمع آوری می کند. فنجان قاعدگی یک بار مصرف نیست و می توان تا سالیان سال از آن استفاده کرد.نخستین فنجان قاعدگی برای استفاده در سال 1987 ساخته شد، ولی در حال حاضر در آمریکا استفاده از آن رو به گسترش است . از آن زمان، چندین نوع کاپ قاعدگی از مواد مختلف مثل لاستیک تا سیلیکون ساخته شده است . به طور کلی تبلیغات برای کاپ قاعدگی  بسیار کم است و اکثر بانوانی که از آنها استفاده می کنند، بیشتر از طریق اینترنت یا به توصیه دیگران با آن آشنا شده اند .

این وسیله از نظر اقتصادی به صرفه است چون قابل شستشو است. از یک فنجان قاعدگی تا ده سال می توان استفاده کرد و این به معنای هزینه کمتر برای نوار بهداشتی و تامپون است . کاپ قاعدگی را باید برای استفاده تا بزنید و داخل واژن‌تان جاگذاری کنید. خود کاپ پس از جاگذاری باز می‌شود و به دیواره‌های واژن می‌چسبد . بنابراین لخته‌های خون بدون خروج از واژن در حفره فنجانی کاپ جمع خواهند شد .

همچنین بخوانید : سفت و تنگ کردن واژن با روش های طبیعی و خانگی

این کاپ‌ها را می‌توانید در هر بار استفاده، بسته‌به شدت خون‌ریزی، ۶ تا ۱۲ ساعت بدون تخلیه نگه دارید. اما باید روزی حداقل دو بار تخلیه شوند. این در حالی است که تامپون‌‌ها به‌طور میانگین هر ۴ تا ۸ ساعت به تعویض نیاز دارند. بنابراین کاپ‌ها برای استفاده شبانه راحت‌ترند. ازجمله برندهای چندبارمصرفی که شاید بهشان بربخورید می‌توان به کیپِر کاپ (Keeper Cup)، مون کاپ (Moon Cup)، کاپ قاعدگی لونِت (Lunette Menstrual Cup)، دیواکاپ (DivaCup)، لِنا کاپ (Lena Cup) و لیلی کاپ (Lily Cup) اشاره کرد.

چگونه کاپ قاعدگی انتخاب کنیم؟

خوبی کاپ پریود(منستروال،قاعدگی یا هرچی) اینه که برای انتخابش مجبور می‌شیم بدنمون رو بیشتر بشناسیم. واقعیت اینه که به دلایل متعدد کمتر درباره‌ی اندام جنسی منتسب به زنان و تفاوت‌های طبیعی که از نظر شکل و اندازه با هم دارند خوندیم و شنیدیم. می‌گم منتسب به زنان تا کسانی که اندام جنسی زنانه دارند ولی از لحاظ هویت جنسیتی خودشون رو زن نمی‌دونند، نادیده نگیرم.کاپ پریود هم مثل شلوار،کفش، سوتین میزان راحتیش بستگی مستقیم داره با هماهنگیش با فرم و اندازه‌ی بدن. مهم‌ترین فاکتورهایی که برای انتخابش باید در نظر بگیریم محل قرارگیری سرویکس، میزان سفتی عضلات واژن و میزان خونریزی ماهانه است.

طول واژنمون چه قدره؟

سرویکس یا دهانه‌ی رحم بخش پایینی رحمه که به واژن می‌رسه. ۳-۲ سانتی‌متر طول داره که با ابزار پزشکی قابل دیدنه(همون که ازش نمونه می‌گیریم برای تست پاپ‌اسمیر). اما قسمت خارجی سرویکس که بالاترین جای واژنه با انگشت قابل لمسه. با لمسش می‌تونیم بفهمیم که چه قدر پایین یا بالاست و در نتیجه طول واژن بلند، کوتاه یا معمولیه. در حالت ایستاده یک پا رو روی صندلی، لبه‌ی تخت یا توالت فرنگی بذارید و انگشتتون رو (دستاتون رو شستید؟) داخل واژن کنید.

همچنین بخوانید : داروهای گیاهی برای تاخیر در پریود

اگر وقتی که نوک انگشت سرویکس رو لمس می‌کنه (یه بافتی که تفاوتش محسوسه. می‌تونه مثل نوک بینی باشه یا بافت نرمی مثل لب) فقط یک بند انگشت داخله، یعنی واژن کوتاهه. یا در واقع سرویکس پایینه. اگر دو بندانگشت داخل باشه، متوسط و اگر سه بندانگشت داخله یا اصلاً نوک انگشتتون به سرویکس نمی‌رسه، بلنده.

روش اندازه گیری واژن با انگشت
روش اندازه گیری واژن با انگشت

یادمون باشه که جای سرویکس الزاماً ثابت نیست. در زمان پریود در پایین‌ترین سطح خودش قرار می‌گیره و در زمان تخمک‌گذاری و روزهای دور و ورش(که معمولاً وسط سیکله) بالاترین، بازترین و نرم‌ترینه. در حالت خوابیده بالاتر قرار می‌گیره تا ایستاده. از همه مهم‌تر این‌که حین سکس جای سرویکس تغییر می‌کنه. پس بالا یا پایین بودن سرویکس رو با طول آلت جنسی پارتنرِ مَردتون نمی‌تونید بسنجید. چون به جز موارد اندک معمولاً اندام‌های جنسی منتسب به زنان و مردان صرف نظر از اندازه قابلیت هماهنگی با هم رو دارند.

اندازه واژن
اندازه واژن

عضلات واژن

عضلات واژن هم مثل بقیه‌ی عضلات بدن می‌تونن با ورزش سفت بشن. هر چند عضلات واژن قابلیت بازگشت به حالت طبیعی به طور خود به خودی رو دارند اما فشارهای متعدد به کف لگن، مثل بارداری‌ها، زایمان‌های پی در پی و اضافه وزن شدید می‌تونند این روند رو کند کنند. اگر ورزشکارید یا تمرین کگل(kegel) می‌کنید، احتمالاً عضلات واژنتون قدرت انقباض بالایی داره. در غیر این صورت به احتمال قریب به یقین عضلات شما نه سفته نه شل. اگر بارداری و زایمان پی در پی داشتید و با ورزش و تمرین کگل ترمیمش نکردید، «ممکنه» عضلات نسبت به معمول شل‌تر باشن.بیشتر فروشنده‌های کاپ‌های پریود این فاکتور رو بر اساس سن (پایین‌تر یا بالاتر از ۳۰) و تجربه‌ی زایمان طبیعی می‌سنجند که به نظر اصلاً دقیق نمی‌رسه.

میزان خونریزی

خیلی جاها گفتن بین ۱۰ تا ۴۰ میلی‌لیتر خونریزی در کل دوره طبیعیه و بالاتر از اون خونریزی شدیده و اگر بالای ۸۰ میلی‌لیتر باشه باید با پزشک مشورت کنید. یه جاهایی هم اعداد متفاوتی داده‌اند. با این حال هر تامپون و پد سایز نرمال معمولا ۵ میلی‌لیتر گنجایش داره. این اعداد به هیچ وجه دقیق نیستند و چون تا کاپ استفاده نکنید نمی‌تونید میزان خونریزی رو دقیق بفهمید، شاید بشه گفت اگر «مجبورید» هر ۲-۱ ساعت پد و تامپونِ معمولی رو تعویض کنید یعنی خونریزی سنگین دارید. معمولاً پد و تامپون زودتر از اینکه از کل ظرفیتش استفاده بشه به خاطر رعایت بهداشت تعویض می‌شه. اما در حالتی که خونریزی بسیار شدیده در واقع انتخاب دیگه‌ای نیست.ضمن اینکه تا زمانی که از پد و تامپون استفاده می‌کنید به خاطر پخش شدن خون فکر می‌کنید خونریزی شدیده. در حالی که با کاپ متوجه می‌شید که حتی در روزهای اول که معمولاً خونریزی شدیدتره اونقدر که فکر می‌کردید خون از دست نمی‌دید.

همچنین بخوانید : 5 نکته در مورد پریود که بیشتر خانم‌ها نمی‌دانند

حالا بر اساس این فاکتورها و شناختی که از بدن خودتون دارید پیدا می‌کنید، می‌تونید کاپی که احتمال بیشتری داره باهاش راحت باشید انتخاب کنید. بعضی‌ها هم تا امتحان نکردند نتونستند بهترین انتخاب رو داشته باشند. یعنی با وجود همه‌ی این‌ها ممکنه محبور شید دوباره خرید کنید و یک مدل دیگه امتحان کنید.

انتخاب بر اساس بلندی کاپ

طبیعتاً اگر واژن بلندی دارید بهتره از کاپ‌هایی که طول بیشتری دارند استفاده کنید. اگر از مدل‌های کوتاه‌تر استفاده کنید مشکل حادی پیش نمیاد اما موقع خارج کردن ممکنه کمی سختتون بشه. اگر سرویکس پایینه باید از انواع کوتاه‌تر استفاده کنید. طبیعیه که در این صورت اگر کاپ بلند باشه غیر قابل استفاده است. پس اگر سرویکس بالا یا متوسطه انتخاب‌های بیشتری دارید و با خیال راحت‌تری خرید می‌کنید.

انواع کاپ قاعدگی
انواع کاپ قاعدگی

تفاوت طول بعضی مدل‌های کاپ رو می‌تونید تو عکس بالا ببینید. اون مدل‌های Femmycycle برای سرویکس‌های خیلی پایینه. در مارک‌های معروف و پرطرفدار Diva cup معمولاً جزو بلندترین‌هاست. ضمن این‌که اون دُم انتهای کاپ (stem) رو می‌تونید با قیچی کوتاه کنید تا به اندازه‌ی دلخواه دربیاد.

انتخاب کاپ قاعدگیبر اساس میزان استحکام کاپ

کاپ‌ها درجه‌های مختلفی از استحکام رو دارند. بعضی از سیلیکون‌های خیلی نرم درست شده‌اند که از انعطاف بالای کاپ و راحت خم و تا شدنش مشخصه. بعضی دیگه معمولی و بعضی خیلی سفت و محکم‌اند.

تصاویر کاپ قاعدگی
تصاویر کاپ قاعدگی

کدوم تصاویر کاپ قاعدگی مناسب‌تره؟

بر اساس چیزی که از استحکام عضلات واژنمون می‌دونیم یا حدس می‌زنیم باید انتخاب کنیم. در این مورد دو تا نظر کاملاً متفاوت هست. بعضی از سازنده‌ها و فروشنده‌ها می‌گن اگر ورزشکاری و عضلات واژنت قویه از کاپ نرم استفاده کن و اگر سنت بالاست و زایمان‌های متعدد داشتی از کاپ سفت‌تر استفاده کن. بقیه هم که با معمولی کارشون راه میفته. اما تجربه‌ی من و چیزایی که از تجربه‌های بقیه خوندم و چیزی که وبسایت‌هایی که مال تولیدکننده‌ی خاصی نیستند نوشتند، کاملاً برعکسه. اگر عضلات واژن سفت باشند فشار زیادی به کاپ وارد می‌کنند که باعث می‌شه کاپ راحت داخل واژن باز نشه. اگر خیلی کاپ نرم باشه حتی ممکنه فشار عضلات واژن مچاله یا برعکسش کنه. در مورد عضلات ضعیف نمی‌دونم که چه قدر کاپ نرم جواب می‌ده اما به طور کلی حدسم اینه که کا‌پ‌های خیلی نرم به جز نوجوان‌ها برای دیگران خیلی کاربرد نداشته باشند. میزان استحکام کاپ‌های مختلف بر اساس اعداد ۱ تا ۵ از نرم‌ترین تا محکم‌ترین در چارت‌های مختلف دسته بندی شده که با سرچ ساده در گوگل قابل دسترسیه.

انتخاب تصاویر کاپ قاعدگی بر اساس مقدار خونریزی

اگر خونریزی کم یا نرماله که هر کاپی می‌شه استفاده کرد. برای خونریزی‌های شدید کاپ‌هایی با حجم بالاتر توصیه می‌کنند که مجبور نباشید تند تند تخلیه کنید. اما به نظر من فاکتورهای دیگه اهمیت بیشتری دارند چون چندبار بیشتر تخلیه کردن کاپ رو می‌شه تحمل کرد اما کاپی که اندازه نباشه دردسر زیادی داره.

مزایای استفاده از کاپ قاعدگی

کاپ های قاعدگی نسبت به تامپون و نوار بهداشتی کارایی بهتری در جذب خون قاعدگی دارد و سازگارتر با محیط زیست هستند. این فنجان ها بسته به میزان خونریزی شما می توانند حتی تا دوازده ساعت هم در واژن بمانند. در حالی که در صورت استفاده از تامپون هر 4 تا 8 ساعت باید آنرا تعویض کرد. همچنین چون کاپ قاعدگی می تواند در مدت طولانی در واژن باقی بماند، به همین دلیل برای استفاده در شب مناسب است و هنگامی که از آن استفاده می کنید نیاز به پد یا نوار بهداشتی برای اطمینان از نشت خونریزی ندارید. استفاده از کاپ قاعدگی بوی کمتری دارد. بعلاوه این وسیله امن تر از تامپون است. متخصصان معتقدند استفاده از تامپون خطر ابتلا به سندرم شوک سمی، یک عفونت باکتریایی را افزایش می دهد.

معایب استفاده از کاپ قاعدگی

استفاده از کاپ قاعدگی ممکن است برای شما انقدر راحت باشد که دیگر هرگز سراغ استفاده از نوار بهداشتی و تامپون نروید. اما گاهی اوقات نیز برخی از بانوان با این محصول احساس راحتی نمی کنند. برخی ممکن است آن را کثیف بدانند یا با خون قاعدگی راحت نباشند. وارد کردن یا خارج کردن آن برای برخی از افراد ممکن است سخت باشد. به دلیل افتادگی رحم یا کج بودن آن ممکن است پیدا کردن اندازه مناسب دشوار باشد. همچنین برخی از بانوان که به پلاستیک حساسیت دارند ممکن است دچار واکنش حساسیتی شوند. بیشتر فنجان های قاعدگی از مواد بدون لاتکس ساخته شده است، این یک گزینه عالی برای افراد مبتلا به آلرژی لاتکس است. اما برای بعضی از افراد، احتمال دارد مواد سیلیکون یا لاستیک باعث ایجاد واکنش آلرژیک شود.

کاپ قاعدگی همچنین ممکن است واژن شما را تحریک کند اگر درست پاک نشده و به درستی از آن مراقبت نکنید. اگر فنجان را بدون اینکه لبه های آن را چرب کنید هم وارد واژن کنید، ممکن است باعث ناراحتی شما شود.

احتمال افزایش عفونت هم وجود دارد خصوصا در افرادی که از آی یو دی به عنوان روش جلوگیری از بارداری استفاده می کنند. برای اطمینان بیشتر فنجان قاعدگی را خیلی خوب بشویید، سپس اجازه دهید تا خشک شود. فنجان قاعدگی یکبار مصرف را مجددا مصرف نکنید.

اگر از IUD استفاده می کنید، بعضی از تولید کنندگان توصیه می کنند از فنجان قاعدگی استفاده نکنید زیرا ممکن است هنگام خارج کردن آن نخ آی یو دی را هم بکشید و آن را هم خارج کنید. با این حال، قبل از استفاده هر دو با هم، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

بیشتر کاپ ها یا فنجان های قاعدگی که از جنس سیلیکون و لاستیک هستند، قبل از رابطه جنسی باید برداشته شوند. اما آنهایی که نرم و یکبار مصرف هستند، طوری طراحی شده اند که مانند یک گنبد شکل می گیرند و همسر شما نمی تواند آنها را احساس کند و خونریزی هم وجود نخواهد داشت.

 

خلاصه استفاده کنیم یا نه؟

درصورت تمایل به استفاده از این کاپ‌ها در درجه اول بهتر است با یک پزشک زنان مشورت کنید. اما اگر از بابت عوارض جانبی احتمالی می‌پرسید، باید بگوییم که تحقیقات دراین‌زمینه همچنان ادامه دارند. چراکه عوارض احتمالی استفاده از این محصول باید روشن‌تر شود. درضمن شرایط هرکسی فرق می‌کند. نمی‌توان کلی‌گویی کرد و گفت که مزایای استفاده از کاپ‌های قاعدگی برای همه افراد به معایب‌شان می‌چربد. پس مطمئن‌ترین راه این است که مشورت پزشکی بگیرید. شاید پزشک زنان کاپ قاعدگی خاصی را پیشنهاد کند یا که اصلا استفاده از این محصول را به‌صلاح‌تان نبیند.

درصورت دارابودن هریک از شرایط زیر باید محتاطانه‌تر تصمیم بگیرید:

  • پرولاپس یا افتادگی رحم؛
  • حساسیت به لاستیک یا لاتکس؛
  • استفاده از لوازم پیشگیری درون‌رحمی مانند IUD؛
  • سابقه ابتلا به سندرم شوک سمی یا TSS؛
  • عفونت مکرر واژن؛
  • مهبل‌گرفتگی یا واژینیسموس؛
  • فیبروئیدهای رحمی؛
  • اِندومِتریوز؛
  • به‌تازگی مادر شده‌اید، سقط داشته‌اید یا جراحی زنان انجام داده‌اید.

می‌بینید که به همین سادگی‌ها نیست. تنها پزشک می‌تواند شرایط‌تان را برای استفاده از کاپ قاعدگی سبک‌سنگین کند. البته شاید در تبلیغات ببینید که این کاپ‌ها را مناسب همه افراد و قابل‌استفاده برای تمام سنین توصیف می‌کنند. اما ما که معتقدیم صرفا به تبلیغات اعتنا نکنید و توصیه‌های پزشک مشاورتان را در اولویت قرار دهید.

چرا از کاپ قاعدگی استفاده کنیم؟

مقدار قابل توجهی زباله تولید نمی‌کنم. از لحاظ اقتصادی می‌صرفه چون ۱۵-۱۰ سال کار می‌کنه. حساسیت و آلرژی پوستی به نوار بهداشتی و تامپون داشتم که دیگه تمام شد. هر ۱۲-۱۰ ساعت خالیش می‌کنم پس بیرون نگران نیستم و هی دنبال توالت عمومی نمی‌گردم. با خیال راحت ورزش می‌کنم، می‌رقصم، شنا می‌کنم و اصلاً یادم می‌ره نگران پریود باشم. شب از خواب برای تعویض نواربهداشتی بیدار نمی‌شم. می‌تونم میزان خونریزی رو دقیق اندازه بگیرم که برام جالبه. منتظرم تابستون شه تا کیف کنم از این‌که نواربهداشتی‌ای نیست که بخواد عرق کنه، سنگین شه و بو بگیره. حقیقتاً کیفیت زندگیم ارتقا پیدا کرده.

( رای: 2 امتیاز: 5 )

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.