مجله بانوانبارداری

تنگی نفس در بارداری

نکاتی در مورد تنگی نفس‌ در بارداری

بارداری به معنی واقعی کلمه می‌تواند نفس شما را بند بیاورد. به تنگی نفس در بارداری یا نفس‌نفس‌زدن در علم پزشکی دیس‌پِنه یا دیس‌پنیا (Dyspnea) می‌گویند که یکی از علائم شایع در زمان بارداری است. درواقع، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد خانم‌های باردار گاهی دچار تنگی نفس می‌شوند.

تنگی نفس‌ در بارداری
تنگی نفس‌ در بارداری

علائم تنگی نفس در بارداری

زمانی‌که دچار تنگی نفس هستید، احساس می‌کنید که نفس‌کشیدن برایتا‌ن سخت است یا به زحمت نفس می کشید. در ادامه به چند مورد از حالت‌هایی که خانم‌های باردار توصیف کرده‌اند اشاره شده است:

  • تلاش بیشتر برای دریافت هوای کافی: در این وضعیت مجبور هستید به نفس‌کشیدن فکر کنید یا، به‌جای نفس‌کشیدن طبیعی که به‌طور معمول اتفاق می‌افتد، مجبورید برای کشیدن نفس عمیق تلاش کنید.
  • احساس تنگی در ناحیه گلو یا قفسه سینه: ممکن است احساس کنید که مسیر تنفس و ریه شما تنگ‌تر شده است و انتقال هوا از راه گلو به ریه‌ها دشوار شده است.
  • اکسیژن کافی دریافت نمی‌کنید: ممکن است احساس کنید که انگار نفس شما به اندازه کافی حجیم یا قوی نیست که هوای مورد نیاز شما را تأمین کند.

علت تنگی نفس در بارداری

ممکن است هر زمانی در دوران بارداری تنگی نفس را احساس کنید اما این مشکل ببیشتر در سه ماه آخر بارداری اتفاق می‌افتد. شاید علتش را ندانید اما در ادامه به چند مورد از علل تنگی نفس که به بارداری مربوط می‌شود اشاره شده است:

  1. هورمون‌ها: هورمون‌های بارداری روی قلب و ریه شما تأثیر می‌گذارند و می‌توانند در نفس‌کشیدن شما تغییراتی ایجاد کنند، اگرچه این تغییرات برای شما محسوس نباشد.
  2. رحم درحال‌رشد: رحم درون شکم شما رشد می‌کند و به دیافراگم (ماهیچه‌ای که به نفس‌کشیدن شما کمک می‌کند) فشار وارد می‌کند. درنتیجه، ریه جمع می‌شود و فضای کمی برای گسترش دارد و به‌همین‌دلیل نفس عمیق کشیدن برای‌تان سخت‌تر می‌شود.
  3. وضعیت بارداری: هرقدر شکم شما بزرگ‌تر باشد و به دیافراگم و ریه نزدیک‌تر شود بیشتر دچار تنگی نفس می‌شوید. هرقدر شکم کوچک‌تر باشد فضای بیشتر در اختیار ریه قرار می‌گیرد و کمتر دچار تنگی نفس می‌شوید.
  4. ورزش‌کردن: قبل از زایمان، ورزش برای سلامتی شما مفید است. با‌این‌حال، زیاده‌روی در ورزش می‌تواند سبب درد، سرگیجه و تنگی نفس شود. مطمئن شوید که با سرعتی مناسب ورزش می‌کنید و مرتب به خودتان استراحت دهید. همچنین، باید آب بدن‌تان را تأمین کنید و به علائم بدن‌تان توجه کنید. دراین‌صورت، می‌دانید که چه زمانی باید ورزش را آرام یا متوقف کنید.
  5. چندقلو در شکم دارید: در بارداری دو قلو یا چندقلو، در شکم‌تان فضای بیشتری اشغال می‌شود و فضا برای گسترش ریه تنگ‌تر می‌شود.
  6. وزن بدنتان: چاقی و افزایش وز‌ن در دوران بارداری می‌تواند مشکلات مختلف تنفسی، مثل تنگی نفس یا سایر ناراحتی‌های تنفسی، را موجب شود.
علت تنگی نفس در بارداری
علت تنگی نفس در بارداری

همچنین بخوانید: دست درد در بارداری

در دوران بارداری منتظر چه تغییراتی در دستگاه تنفسی‌مان باشیم؟

تنگی نفس علت‌های مختلفی دارد و می‌تواند در هر مرحله‌ای از مراحل بارداری رخ دهد.

  • سه ماه اول بارداری
    تغییرات هورمونی در اوایل بارداری می‌تواند بر مسیر تنفسی شما تأثیر بگذارد. این تأثیر ممکن است الگوی تنفسی شما را تغییر دهد و احساس تنگی نفس داشته باشید. همچنین ممکن است احساس خستگی کنید یا حس کنید به اکسیژن بیشتری نیاز دارید.
  • سه ماه دوم بارداری
    ممکن است مثل بعضی از خانم‌ها در سه ماه دوم بارداری متوجه تنگی نفس خود شوید. این مشکل، با پهن‌شدن بخش میانی بدن‌تان و تغییرات در دستگاه تنفسی (ریه و نفس‌کشیدن) و دستگاه قلبی‌ـ‌عروقی (قلب و خون)، که از نتایج این پهن‌شدگی است، ایجاد می‌شود.
  • سه ماه سوم بارداری
    تنگی نفس معمولا در سه ماه سوم بارداری شدیدتر می‌شود. در هفته ۳۱ تا ۳۴ بارداری، جنین و رحم درحال‌رشد فضای بیشتری از شکم شما اشغال می‌کنند. در این زمان، جنین و رحم آن‌قدر بزرگ می‌شوند که به دیافراگم شما فشار وارد می‌کنند و ریه جمع می‌شود. دیافراگم ماهیچه‌ای است که به تنفس شما کمک می‌کند. درنتیجه ممکن است احساس کنید که نفس عمیق کشیدن سخت‌تر شده است.
  • پایان بارداری
    ممکن است هفته آخر بارداری کمی احساس راحتی کنید. زمانی‌که جنین در وضعیت زایمان قرار می‌گیرد، ریه شما فضای بیشتری برای عمل تنفس دارد. در اولین بارداری، معمولا جنین در هفته ۳۶ و ۳۸ بارداری در ناحیه لگن قرار می‌گیرد، اما در بارداری‌های بعدی ممکن است جنین تا اواخر بارداری یا حتی زمان زایمان در موقعیت زایمان قرار نگیرد.
تنگی نفس‌ در بارداری
تنگی نفس‌ در بارداری

تشخیص علت تنگی نفس در بارداری

لازم است همیشه درمورد علائم و ناراحتی‌های دوران بارداری خود با پزشک مشورت کنید. پزشک با پرسیدن چند سؤال و معاینه شما می‌تواند مطمئن شود که چیزی که احساس می‌کنید طبیعی است یا نه. برای تشخیص علت تنگی نفس، پزشک اقدامات زیر را انجام می‌دهد:

  • نفس‌کشیدن و ضربان قلب شما را بررسی می‌کند؛
  • درمورد عادات ورزشی و فعالیت‌های روزانه شما می‌پرسد.

همچنین ممکن است درمورد موضوعات دیگری به‌غیراز بارداری، که می‌تواند علائم موجود را ایجاد کند، بپرسد.

همچنین بخوانید: سردرد دوران بارداری

سایر عوامل مؤثر در تنگی نفس

هرکس ممکن است هرازچندگاهی تنگی نفس را تجربه کند و عوامل مختلفی می‌تواند در بروز آن نقش داشته باشد. در بیشتر مواقع جای نگرانی نیست و این موضوع کاملا طبیعی است. با‌این‌حال، اگر تنگی نفس سبب سخت نفس‌کشیدن شود یا همراه با تنگی نفس درد داشته باشید، می‌تواند علامت یک بیماری اساسی باشد. سایر عواملی که می‌تواند بر نفس‌کشیدن شما تأثیر بگذارد در زیر آورده شده است:

  • کم خونی؛
  • آسم؛
  • واکنش‌های آلرژیک؛
  • اضطراب؛
  • سرماخوردگی یا تب؛
  • ذات الریه؛
  • بیماری های ریوی؛
  • بیماری های قلبی؛
  • پرکاری تیروئید؛
  • هر آنچه مسیر تنفس را مسدود کند؛
  • آمبولی ریه (لخته خون در ریه).
عوامل مؤثر در تنگی نفس
عوامل مؤثر در تنگی نفس

درمان تنگی نفس در بارداری

آن تنگی نفسی که نتیجه بارداری باشد معمولا به درمان دارویی نیاز ندارد. با‌این‌حال، ممکن است پزشک اقدامات زیر را برای‌تان انجام دهد:

  • بررسی وضعیت تنفس و ضربان قلب شما در ملاقات‌های قبل از زایمان؛
  • صحبت‌کردن درمورد ورزش و فعالیت‌های روزانه شما؛
  • دادن اطلاعات لازم و پاسخ به پرسش‌های شما؛
  • درمان سایر عواملی که می‌تواند سبب ایجاد مشکل شود؛
  • ارجاع شما به سایر پزشکان، در صورت لزوم.

همچنین بخوانید: کمردرد در دوران بارداری

راه‌های مقابله با تنگی نفس در بارداری

اگر تنگی نفس شما به‌دلیل بارداری باشد، هرچند کمی آزاردهنده است اما معمولا خطرناک نیست و در زندگی روزانه شما اختلالی ایجاد نمی‌کند. حتی اگر به نظر بیاید که اکسیژن کافی دریافت نمی‌کنید، شما و جنین‌تان همه اکسیژن موردنیازتان را به‌ دست می‌آورید. راه‌های زیادی برای پیشگیری از این مشکل وجود ندارد، به‌خصوص اینکه در سه ماه سوم بارداری شکم شما بزرگ می‌شود. به‌هرروی، در صورت نیاز، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

  1. وضعیت خود را تغییر دهید: صاف بنشینید یا بایستید تا ریه شما فضای بیشتری برای گسترش داشته باشد و هوای بیشتری دریافت کنید.
  2. به وضعیت بدنی خودتان توجه کنید: وضعیت بدنی خوب در دوران بارداری کمک می‌کند از تنگی نفس خلاص شوید و همچنین احساس راحتی شما را در طول بارداری و بعد از آن افزایش می‌دهد.
  3. روی سطح شیب‌دار بخوابید: از بالش یا سطحی شیب‌دار استفاده کنید تا قسمت بالایی بدن‌تان کمی شیب پیدا کند و حین خواب کمی از فشار روی ریه کاسته شود.
  4. خونسرد باشید: عصبانیت یا تنش می‌تواند تنفس را سخت‌تر کند.
  5. آرام باشید: اگر ورزش می‌کنید یا به‌سرعت حرکت می‌کنید، برای نفس‌کشیدن به خودتان استراحت دهید.
  6. فضای بدنی بیشتری برای تنفس ایجاد کنید: دست‌های‌تان را بالای سرتان ببرید و بدن خود را بالا بکشید تا فضای بیشتری برای گسترش ریه فراهم ‌کنید و سپس نفس عمیق بکشید.
  7. تمرین تنفس: تمرینات و تکنیک های تنفس را یاد بگیرید و انجام دهید. این تمرینات می‌تواند به تنفس عمیق، آرامش و تحمل درد در هنگام زایمان کمک کند.
  8. به وزن‌تان توجه کنید: به توصیه‌های پزشک درمورد اضافه وزن در هنگام بارداری توجه کنید. افزایش وزن بیش‌از‌اندازه می‌تواند تنگی نفس را، به‌خصوص هنگام تحرک، بیشتر کند.
  9. منتظر بمانید: گاهی هیچ کار خاصی از دست شما برنمی‌آید و فقط باید با موضوع کنار بیایید و منتظر بمانید. شما فقط مجبورید تا زمان به‌دنیاآمدن فرزندتان این وضعیت ناخوشایند را تحمل کنید.
راه‌های مقابله با تنگی نفس در بارداری
راه‌های مقابله با تنگی نفس در بارداری

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

زمانی‌ که تنگی نفس حین بارداری را احساس می‌کنید، معمولا با کمی تغییر وضعیت و استراحت اوضاع بهتر می‌شود. اما اگر علائم زیر را دارید باید به پزشک یا بیمارستان مراجعه کنید:

  • همراه تنگی نفس سرفه می‌کنید؛
  • تنگی نفس شما بدتر شده است؛
  • در نفس‌کشیدن و صحبت‌کردن مشکل دارید؛
  • ضربان قلب‌تان بالا رفته است؛
  • درد قفسه سینه دارید؛
  • سرگیجه یا ضعف دارید؛
  • تب دارید؛
  • همراه با تنگی نفس ورم دارید؛
  • خس خس سینه دارید؛
  • انگشتان دست، انگشتان پا یا لب‌های‌تان در حال کبودشدن است.
( رای: 0 امتیاز: 0 )

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.